Sıva Bitişi Detayı: Kasaya Dayanmayan Hat

Sıva bitişi detayı, doğrama kasasının sıva ile birleştiği hattın nasıl kapatılacağıdır. Bu hat üç işi birlikte taşır: sıvanın kasaya dayanmadan sonlanması, doğramanın ısıl genleşme payının korunması ve derz katmanlarının üzerinin kapatılması. Şartname, doğramanın tüm kenarları boyunca duvardan ayrık kalmasını ve doğrudan temas etmemesini ister.

Bu detay, montaj ekibi sahadan ayrıldıktan sonra başka bir ekip tarafından uygulanıyor. Bu yüzden de en çok bozulan işlerden biri: sıva kasaya dayanıyor, pay kapanıyor ve birkaç sezon sonra hat çatlıyor. Bu yazı hattın nasıl kurulması gerektiğini, koruyucu folyo kuralını ve iki ekip arasındaki devir noktasını ele alıyor.

İçindekiler

• Sıva-kasa hattı neden çatlar?
• Şartname ne istiyor?
• Üç çözüm biçimi
• Koruyucu folyo ve bant kuralı
• Söve ve dekoratif bitişler
• İki ekip arasındaki devir
• Kontrol noktaları
• Sıkça Sorulan Sorular
• Sıva Ekibi Gelmeden Netleştirin

Sıva-kasa hattı neden çatlar?

Doğrama ve sıva farklı malzemelerdir ve sıcaklıkla farklı ölçüde hareket eder. PVC ve alüminyum profil, sıvadan belirgin biçimde daha fazla genleşir. İki malzeme birbirine sıkı oturduğunda bu fark bir gerilme üretir ve gerilme en zayıf noktadan, yani birleşim hattından boşalır.

Çatlağın kendisi estetik bir kusur gibi görünür ama işlevsel sonucu vardır: açılan hat, derz katmanlarına su ve hava için bir yol açar. Dışta kurulan koruma katmanı bu noktada kesintiye uğrar.

Bu yüzden doğru yaklaşım, hareketi engellemek değil hareketi karşılamaktır. Sıva kasaya dayanmaz; arada tanımlı bir boşluk bırakılır ve bu boşluk elastik bir malzemeyle ya da bir profille kapatılır. Katman mantığının bütününü üç katmanlı sızdırmazlık yazımızda ele aldık.

Şartname ne istiyor?

Y-3 Genel Teknik Şartnamesi bu detayı iki hükümle bağlar. Birincisi temas yasağıdır: doğramalar montaj sonrasında tüm kenarları boyunca duvardan veya kör kasadan ayrılmış olmalı ve doğrudan temas etmemelidir; duvarla arasında doğrama ölçülerine göre hesaplanan veya istenen en düşük ısıl genleşme paylarına sahip olmalıdır.

İkincisi birleşim noktalarının kapatılmasıdır: tüm doğramaların iç ve dış yüzeylerde duvarla ve altta mermer veya denizlik ile birleştiği noktalara polietilen dolgu fitili çekilmesi ve yapışma, elastikiyet, mukavemet, mor ötesi ışınlara ve suya dayanım özelliklerine sahip uygun sızdırmazlık malzemesi kullanılması istenir.

Bu iki hüküm birlikte okunduğunda detay kendiliğinden ortaya çıkar: pay bırakılır, fitil çekilir, elastik malzeme uygulanır. Sıvanın kasaya dayanması ilk hükmün, fitilsiz uygulanan dolgu ise ikinci hükmün ihlalidir.

Üç çözüm biçimi

Sahada üç yaklaşım kullanılıyor ve üçünün de uygun olduğu durum farklı.

1. Elastik derz. Sıva kasadan tanımlı mesafede sonlanır, araya dolgu fitili çekilir ve elastik malzemeyle kapatılır. En yaygın ve en esnek çözümdür; malzemenin mor ötesi ve su dayanımı dış cephede kritik hâle gelir.
2. Bitiş profili. Kasa çevresine sıva bitiş profili takılır; sıva bu profile dayanır ve hareket profil ile kasa arasındaki geometride karşılanır. Daha tekrarlanabilir bir sonuç verir, doğru profil seçimi gerektirir.
3. Genleşen bant ile birlikte çözüm. Derzin dış tarafında kullanılan bant, sıva bitişinin altında kalacak şekilde planlanır. Bu durumda bitiş detayı bandı örter ama bandın çalışma payını kısıtlamaz.

Üç çözümün ortak koşulu, kararın sıva ekibi gelmeden verilmiş olmasıdır. Kararsız bırakılan bir hat, sahada en kolay yoldan, yani sıvanın kasaya dayanmasıyla kapatılır. Bant ve sızdırmazlık ürün grubuna montaj ürünleri kategorimizden ulaşabilirsiniz.

Koruyucu folyo ve bant kuralı

Sıva işi, doğrama yüzeyinin en çok kirlendiği aşamadır; bu yüzden koruyucu folyo tartışması tam buraya denk gelir. Şartname bu konuda iki yönlü bir kural koyar.

Bir yanda profiller üzerindeki koruyucu folyo bantların imalat ve montaj esnasında sökülmemesi istenir. Diğer yanda kapı ve pencerelerin binaya montajı sonrası koruyucu folyoların harç, alçı ve benzeri kirliliklerden dolayı kaldırılmaması, ancak her durumda montajdan en fazla bir buçuk ay sonra kaldırılması belirtilir.

Alüminyum profiller için ek bir uyarı vardır: koruyucu bantlarla iki aydan fazla dış ortam şartlarına maruz kalma durumunda ayrı bir değerlendirme gerekir. Folyo uzun süre güneş altında kaldığında yapışkanı yüzeye geçer ve sökülmesi yeni bir temizlik işi üretir.

Pratik sonuç şudur: folyo, sıva işi bitene kadar korur ama takvimi vardır. Sıva ve boya programı folyonun kaldırılma süresiyle uyumlu kurulmazsa koruma, zarara dönüşür. Yüzey temizlik ürünlerine üretim aksesuarları içindeki temizlik ürünleri grubundan bakabilirsiniz.

Söve ve dekoratif bitişler

Cephede söve veya dekoratif bir çerçeve varsa detay bir kat daha karmaşıklaşır. Söve, doğramanın önüne gelen bir kütledir ve suyu doğramaya yönlendirmemesi gerekir.

İki kalem kontrol edilir. Birincisi sövenin üst yüzeyinin dışarı eğimli olması; eğimsiz bir söve üst yüzeyinde su tutar ve bu su doğrama hattına ulaşır. İkincisi söve ile kasa arasındaki hattın da elastik kalması; söve hareket eden bir cepheye monteliyse hattın hareketi karşılaması gerekir.

Duvar önü montaj uygulanan cephelerde söve ile taşıyıcı konsolun geometrisi birlikte çözülür; bu kurguyu duvar önü montaj yazımızda ele aldık.

İki ekip arasındaki devir

Bu detayın asıl sorunu teknik değil organizasyoneldir: hattı kuran ekip ile kapatan ekip farklıdır. Montaj ekibi derzi kurar ve sahadan ayrılır; sıva ekibi hattı görür ve kendi işine göre kapatır.

Devri sağlıklı hâle getiren şey yazılı bir not ve görsel bir işarettir. Kasa çevresinde bırakılacak pay ve kullanılacak bitiş biçimi, montaj bitiminde kayda geçirilir; kritik noktalarda yüzeye işaret bırakılır. Bu not, sıva ekibinin hangi hattı kapatacağını tahmin etmesini önler ve montaj ekibinin kurduğu katman düzenini korur.

Bu anlatım üretici uygulama talimatının ve proje detayının yerine geçmez. Bitiş profili tipi, pay ölçüsü ve kullanılacak dolgu malzemesi sistem firmasının detayında ve ürün föyünde tanımlıdır; uygulamadan önce ilgili belgeler okunur ve iş güvenliği önlemleri alınır.

Kontrol noktaları

• Pay korunmuş mu? Sıva kasaya dayanmıyor, arada tanımlı boşluk var.
• Fitil çekilmiş mi? Elastik dolgu fitil üzerine uygulanmış, üç yüzeye yapışmamış.
• Malzeme dışa uygun mu? Dış cephede mor ötesi ve su dayanımı beyan edilmiş ürün kullanılmış.
• Folyo takvimi tutuyor mu? Folyo montajdan en fazla bir buçuk ay içinde kaldırılmış.
• Tahliye yolları açık mı? Sıva ve dolgu, su tahliye deliklerini kapatmamış.

Son madde sahada en sık ihlal edilendir: sıva harcı veya fazla dolgu tahliye deliğini kapattığında doğramanın su yönetimi durur. Deliklerin işlevini ilgili yazımızda, montajda tekrarlanan hataları 12 hata yazımızda ele aldık.

Sıkça Sorulan Sorular

Sıva Ekibi Gelmeden Netleştirin

Bu detay, sahada doğaçlama yapıldığında neredeyse her zaman yanlış çözülüyor. Netleşmesi gereken üç şey var: kasa çevresinde bırakılacak pay, kullanılacak bitiş biçimi ve folyonun kaldırılma tarihi.

Üçü montaj bitiminde yazıldığında sıva ekibi ne yapacağını bilir. Yazılmadığında hattı en kolay yol kapatır ve bedeli iki sezon sonra ortaya çıkar. Kapatma öncesi kontrol sırasını teslim kontrol listemizde bulabilir, diğer içerikleri Montaj ve Uygulama kategorimizde takip edebilir, proje bazlı tedarik için Teklif Alın sayfasından bize ulaşabilirsiniz.

Kaynaklar

• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2024). Y-3 Kapı, Pencere ve Camlama Sistemleri İşleri Genel Teknik Şartnamesi. Resmî Gazete, 18.08.2024, Sayı: 32636. Belgeye erişim