Denizlik Altı Sızdırmazlık: Kapanmadan Önce

Denizlik altı sızdırmazlık, denizliğin doğrama ve duvarla birleştiği hattın su ve hava geçişine karşı kapatılmasıdır. Y-3 Genel Teknik Şartnamesi bu noktayı doğrudan tanımlar: doğramaların iç ve dış yüzeylerde duvarla ve altta mermer veya denizlik ile birleştiği noktalara polietilen dolgu fitili çekilmesini ve uygun sızdırmazlık malzemesi kullanılmasını ister.

Denizlik takıldıktan sonra bu hatta erişim ortadan kalkar. Bu yüzden sızdırmazlığın kurulması bir sonraki işe bırakılamaz; denizlik montajından önce çözülmesi gereken bir detaydır. Bu yazı hattın nasıl kurulduğunu, şartnamenin malzemeden ne beklediğini ve sahada en sık hangi noktanın atlandığını ele alıyor.

İçindekiler

• Denizlik altı neden kritik?
• Şartname ne istiyor?
• Dolgu fitilinin görevi
• Eğim, damlalık ve yan kapama
• Denizlik malzemesi ve şartname ölçüleri
• İç denizlik ayrı bir iştir
• Uygulama sırası
• Sahada atlanan noktalar
• Sıkça Sorulan Sorular
• Denizlik Takılmadan Önce

Denizlik altı neden kritik?

Denizlik, cepheye gelen suyu doğramadan uzaklaştıran elemandır. Görevini yaparken kendi altında bir boşluk bırakır ve bu boşluk üç yönden açıktır: doğramaya bakan arka kenar, duvara oturan alt yüzey ve iki yan kapama.

Su bu boşluğa iki yolla girer. Birincisi rüzgârın bastırdığı yağmurun denizlik yüzeyinden arkaya sürüklenmesi, ikincisi denizlik üzerinde biriken suyun kılcal etkiyle arka kenardan içeriye çekilmesidir. İkincisi daha sinsidir çünkü yoğun yağış gerektirmez.

Boşluğa giren suyun sonucu gecikmeli görünür: alt kasa çevresinde rutubet, iç yüzeyde kabarma, kış sonunda donma ve çözülme etkisiyle derzin açılması. Alt kotta çözülmesi gereken kalemlerin tamamını alt bağlantı detayı yazımızda topladık.

Şartname ne istiyor?

Şartname bu hat için hem yöntem hem malzeme tanımı verir. Tüm doğramaların iç ve dış yüzeylerde duvarla ve altta mermer veya denizlik ile birleştiği noktalara polietilen dolgu fitili çekilmesi istenir.

Kullanılacak sızdırmazlık malzemesinden beklenen özellikler ayrıca sayılır: yapışma özelliği, elastikiyet, mukavemet, mor ötesi ışınlara dayanıklılık ve suya dayanıklılık. Dış cephede uygulanan bir hat için mor ötesi dayanımın açıkça istenmesi önemlidir; iç mekân için üretilmiş bir malzeme bu hatta kullanılamaz.

İkinci bağlayıcı hüküm temas yasağıdır: doğramalar montaj sonrasında tüm kenarları boyunca duvardan veya kör kasadan ayrılmış olmalı, doğrudan temas etmemeli ve aralarında doğrama ölçülerine göre hesaplanan ısıl genleşme payları bulunmalıdır. Denizlik hattında bu pay, malzemenin hareketini karşılayan boşluğu da tanımlar.

Dolgu fitilinin görevi

Dolgu fitili bir sızdırmazlık malzemesi değildir; sızdırmazlık malzemesinin doğru geometride çalışmasını sağlayan taşıyıcıdır. Üç işi vardır.

• Derinliği sınırlar. Mastik ya da benzeri dolgu, fitilin üzerinde tanımlı bir kalınlıkta kalır; boşluğun dibine kadar dolmaz.
• Üç yüzeye yapışmayı engeller. Malzeme yalnız iki yüzeye tutunduğunda hareket edebilir. Üç yüzeye yapışan dolgu, en küçük harekette yırtılır.
• Sarfiyatı düşürür. Boşluk fitille doldurulduğu için gereken dolgu miktarı azalır ve uygulama daha tekrarlanabilir hâle gelir.

Fitil çapı, derz genişliğine göre seçilir; yerleştirildiğinde hafif sıkışmalı, kendiliğinden yerinde durmalıdır. Gevşek duran fitil uygulama sırasında kayar ve derinliği bozar. Sızdırmazlık ürün grubuna montaj ürünleri kategorimizden ulaşabilirsiniz.

Eğim, damlalık ve yan kapama

Sızdırmazlık hattı tek başına yeterli değildir; suyun hiç o hatta ulaşmaması hedeflenir. Bunu üç geometrik karar sağlar.

1. Eğim. Denizlik yüzeyi cepheden dışarıya doğru eğimli olur. Eğimsiz denizlikte su birikir ve arka kenara yönelir.
2. Damlalık. Ön kenardaki damlalık, suyun denizlik altından geri dönmesini keser. Damlalığın duvardan yeterli mesafede olması gerekir.
3. Yan kapama. Denizliğin iki ucu, suyun yan taraftan sıva içine girmesini engelleyecek biçimde kapatılır. Bu, sahada en sık atlanan kalemdir.

Üç karar birlikte çalışır. Eğim doğru ama yan kapama eksikse su sıva içinde ilerler; damlalık doğru ama eğim yoksa su denizlik üzerinde bekler. Su yolunun doğrama içindeki bacağını su tahliye delikleri yazımızda ele aldık. Denizlik ürün grubuna pencere donanımı ve aksesuarları kategorimizden bakabilirsiniz.

Denizlik malzemesi ve şartname ölçüleri

Şartname denizlik malzemesi için de ölçü verir. Ahşap denizlik genişlikleri 100 mm’den fazla olduğunda denizliğin masif ahşap veya aynı ağaç cinsinden imal edilmiş marin kontrplak ile imal edilmesi istenir.

Bu hükmün mantığı boyutsal kararlılıktır: geniş bir ahşap denizlik, nem alıp verdikçe çalışır ve birleşim hattını açar. Marin kontrplak veya masif kullanımı bu çalışmayı sınırlamaya yöneliktir.

Metal ve taş denizliklerde belirleyici kalem ısıl genleşmedir. Metal denizlik sıcaklıkla boyuna uzar; uzamayı karşılayacak pay bırakılmazsa uçlar sıvayı çatlatır veya denizlik kamburlaşır. Bu pay, şartnamenin doğrama için istediği ısıl genleşme payı mantığının bir uzantısıdır.

Bu anlatım üretici uygulama talimatının ve proje detayının yerine geçmez. Denizlik tipi, sabitleme yöntemi ve uygun sızdırmazlık malzemesi sistem firmasının detayında ve ürün föyünde tanımlıdır; uygulamadan önce ilgili belgeler okunur ve iş güvenliği önlemleri alınır.

İç denizlik ayrı bir iştir

Dış denizlik su yönetir, iç denizlik ise yüzey bitişi sağlar. İkisi aynı detay gibi ele alındığında iç tarafta gereksiz bir su beklentisi, dış tarafta ise yetersiz bir malzeme seçimi ortaya çıkar.

İç denizlikte belirleyici kalem ısıl süreklilik ve yoğuşmadır. Alt kotta yalıtım kesintiye uğramışsa iç denizliğin arkası soğuk kalır ve o bölgede yoğuşma başlar; belirti, dışarıdan su girmiş gibi görünen sürekli bir rutubettir.

Şartnamenin doğrama ile duvar ve denizlik birleşimi için istediği polietilen dolgu fitili hem iç hem dış yüzeyi kapsar. Dolayısıyla iç tarafta da hat kurulur; farklı olan, seçilecek malzemenin mor ötesi dayanımı değil, buhar geçişi davranışıdır.

Uygulama sırası

Sıra, erişimin bir kez kapanması nedeniyle katıdır.

1. Yüzey hazırlanır. Alt kot yüzeyi temiz, kuru ve gevşek parçasız hâle getirilir.
2. Doğrama birleşimi kontrol edilir. Doğramanın duvardan ve kör kasadan ayrık olduğu, ısıl genleşme payının bulunduğu doğrulanır.
3. Dolgu fitili çekilir. Şartnamenin istediği polietilen dolgu fitili, derz genişliğine uygun çapla yerleştirilir.
4. Sızdırmazlık uygulanır. Mor ötesine ve suya dayanıklı, elastik malzeme fitil üzerine tanımlı kalınlıkta çekilir.
5. Denizlik yerleştirilir. Eğim ve damlalık mesafesi kontrol edilerek sabitlenir.
6. Yan kapamalar yapılır. İki uç, su girişini kesecek biçimde kapatılır.
7. Su ile denenir. Yüzeye su verilir, akışın damlalıktan dışarı çıktığı gözlenir.

Sahada atlanan noktalar

• Fitil kullanılmaması. Dolgu doğrudan boşluğa çekilir; üç yüzeye yapışır ve ilk harekette yırtılır.
• İç mekân malzemesi kullanılması. Mor ötesi dayanımı olmayan dolgu birkaç sezonda kabuklaşır ve ayrılır.
• Yan kapamanın atlanması. Su iki uçtan sıvaya girer; belirti pencere kenarında değil, yan duvarda çıkar.
• Eğimin gözle bırakılması. Eğim su terazisiyle kontrol edilmediğinde denizlik ters eğim alabilir.
• Isıl genleşme payının verilmemesi. Metal denizliğin uçları sıvaya sıkı oturduğunda çatlak kaçınılmaz olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Denizlik Takılmadan Önce

Denizlik altı, montajın erişimi en kısa süre açık kalan noktasıdır. Kapanmadan önce doğrulanacak dört kalem şudur: doğrama duvardan ayrık mı, polietilen dolgu fitili çekilmiş mi, kullanılan dolgu mor ötesine ve suya dayanıklı mı, eğim ve damlalık mesafesi ölçülmüş mü.

Dördü tamamsa denizlik takılabilir ve bu hat yıllarca gündeme gelmez. Eksik kalırsa ilk belirti kış sonunda, en pahalı müdahaleyle birlikte gelir. Katman mantığının bütününü üç katmanlı sızdırmazlık yazımızda, kapatma öncesi kontrol sırasını teslim kontrol listemizde bulabilirsiniz. Diğer içerikleri Montaj ve Uygulama kategorimizde takip edebilir, proje bazlı tedarik için Teklif Alın sayfasından bize ulaşabilirsiniz.

Kaynaklar

• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2024). Y-3 Kapı, Pencere ve Camlama Sistemleri İşleri Genel Teknik Şartnamesi. Resmî Gazete, 18.08.2024, Sayı: 32636. Belgeye erişim